Fizjoterapia

Wiotkość dziecka (hipotonia) – przyczyny, objawy i rola fizjoterapii 

Niektóre niemowlęta wydają się rodzicom „rozlane” – jakby ich ciało nie miało wystarczającej siły, żeby utrzymać pozycję, czy stabilnie spoczywać na rękach. Taki obraz może wskazywać na wiotkość mięśniową, zwaną hipotonią. To zjawisko odwrotne do wzmożonego napięcia mięśniowego, ale tak samo wymaga uwagi i najczęściej potrzebne jest wsparcie fizjoterapeutyczne. 

Czym jest hipotonia u dziecka? 

Hipotonia to obniżone napięcie mięśniowe, które sprawia, że mięśnie dziecka są zbyt rozluźnione, by skutecznie stabilizować ciało w różnych pozycjach. U niemowlęcia z wiotkością ciało przy podnoszeniu „przelewa się” w rękach opiekuna, kończyny opadają bezwładnie, a głowa ma tendencję do swobodnego opadania, bez kontrolowanego unoszenia. 

Przyczyny hipotonii są bardzo zróżnicowane. Może mieć charakter łagodny i przejściowy, wynikający z indywidualnego tempa dojrzewania układu nerwowo–mięśniowego, ale bywa też związana z wcześniactwem, zaburzeniami genetycznymi, neurologicznymi lub metabolicznymi. Dlatego ocena wiotkości u dziecka powinna zawsze obejmować konsultację z pediatrą, a w razie potrzeby – z neurologiem dziecięcym, który pomoże wykluczyć lub potwierdzić przyczyny wymagające dodatkowej diagnostyki. 

Jak rozpoznać wiotkość u niemowlęcia? 

Do typowych objawów hipotonii należą trudność w utrzymaniu głowy w linii ciała podczas leżenia na brzuchu, wrażenie „przelewania się” ciała dziecka podczas podnoszenia, opóźnienie w nabywaniu umiejętności wymagających stabilizacji takich jak unoszenia głowy, siadania, podpierania się na przedramionach, a także nadmierna ruchomość w stawach i charakterystyczne ułożenie kończyn w pozycji żabki przez dłuższy czas niż typowo dla wieku. 

Warto pamiętać, że niewielkie różnice w napięciu mięśniowym między dziećmi są naturalne. Wiotkość staje się sygnałem do konsultacji wtedy, gdy jest wyraźna, utrzymuje się w czasie lub towarzyszy jej zauważalne opóźnienie w rozwoju ruchowym. 

Jak wiotkość wpływa na rozwój ruchowy dziecka? 

Mięśnie odpowiadają za stabilizację ciała niezbędną do nabywania kolejnych umiejętności motorycznych. Dziecko z hipotonią może mieć trudność z utrzymaniem pozycji potrzebnej do raczkowania, z utrzymaniem równowagi w siadzie czy z odpowiednim odpychaniem się nóżkami podczas prób stawania. W efekcie niektóre etapy rozwoju ruchowego mogą się przesuwać w czasie.

Nie oznacza to, że dziecko z wiotkością nie osiągnie tych umiejętności – w wielu przypadkach, przy odpowiedniej terapii, rozwój przebiega prawidłowo, tylko w nieco innym tempie i z dodatkowym wsparciem w nauce stabilizacji ciała. 

Jak fizjoterapia pomaga przy hipotonii? 

Fizjoterapia niemowląt w CR Jeżyce, prowadzona metodą NDT–Bobath, koncentruje się na budowaniu stabilności i siły mięśniowej dziecka w sposób odpowiadający jego etapowi rozwoju. Terapeuta ocenia, w jakich pozycjach i podczas jakich aktywności napięcie mięśniowe dziecka jest najniższe, a następnie dobiera ćwiczenia, które aktywizują konkretne grupy mięśniowe takie jak stabilizatory tułowia, mięśnie karku, mięśnie obręczy barkowej czy miednicy. 

Praca terapeutyczna odbywa się poprzez zabawę i naturalne pozycje rozwojowe – leżenie na brzuchu, podpieranie się na przedramionach, przechodzenie do siadu – tak, aby dziecko uczyło się aktywnie wykorzystywać swoje mięśnie, a nie tylko poddawać się ruchowi wykonywanemu przez terapeutę. 

Równolegle fizjoterapeuta uczy rodziców, jak wspierać rozwój siły mięśniowej dziecka w codziennych czynnościach tj. jak układać dziecko do zabawy, jak zachęcać je do unoszenia głowy czy sięgania po zabawki w sposób aktywujący odpowiednie partie mięśniowe. 

Kiedy warto zgłosić się do fizjoterapeuty? 

Warto skonsultować się z fizjoterapeutą, jeśli zauważasz u dziecka trudność w utrzymaniu głowy podczas leżenia na brzuchu, wrażenie nadmiernej wiotkości ciała przy podnoszeniu, widoczne opóźnienie w nabywaniu umiejętności motorycznych w porównaniu z rówieśnikami lub jeśli pediatra zalecił obserwację rozwoju psychoruchowego. 

Wczesna konsultacja nie oznacza od razu długiej, intensywnej terapii – czasami wystarczy ocena i kilka wskazówek od terapeuty, jak wspierać dziecko w domu, aby wesprzeć dziecko. W innych przypadkach regularna fizjoterapia pomaga dziecku zbudować siłę i stabilność potrzebną do prawidłowego rozwoju ruchowego. 

Fizjoterapia pediatryczna w CR Jeżyce jest prowadzona przez certyfikowane terapeutki NDT–Bobath, które indywidualnie oceniają potrzeby każdego dziecka i dostosowują tempo terapii do jego możliwości. 

Sprawdź pozostałe wpisy